
Với cảm hứng và ngòi bút tài hoa, Quang Dũng - tên thật là Bùi Đình Diệm - đã khắc họa thành công hình tượng người lính Tây Tiến trên cái nền cảnh thiên nhiên núi rừng miền tây Bắc hùng vĩ, dữ dội và mĩ lệ. Hình tượng người lính Tây Tiến mang vẻ đẹp lãng mạn, đậm chất bi tráng sẽ còn có sức hấp dẫn lâu dài đối với người đọc.

Quang Dũng là một trong những nạn nhân của "cách mạng văn hóa" ở miền Bắc Việt Nam với tên gọi Nhân Văn - Giai Phẩm.Ông bị gửi đi chỉnh huấn rồi lui về ẩn thân trong nghèo nàn và bệnh tật. Tiếc thay cho một nhà thơ, một họa sĩ tài ba như ông! Thơ của ông bị phê bình trên báo chí miền Bắc lúc đó là mang hơi hướng "tiểu tư sản", thiếu tính chiến đấu. Trong khi đó ở miền Nam lại được xuất bản, phổ biến rộng rãi và được nhiều người yêu thích. Một bài thơ hay tới nỗi đã làm gối ngủ hằng đêm cho không biết bao nhiêu cô nàng có người yêu đang chiến đấu ngoài xa trận, bất kể là phái "ta" hay "địch", có lẽ cũng chỉ có một Quang Dũng với Tây Tiến mà thôi. Xét cho cùng theo lối suy luận thời bấy giờ "bạn của địch là kẻ thù với ta" thì Tây Tiến khó thoát khỏi "tủ sắt", Quang Dũng đã không tránh được "tai bay vạ gió".
Tây Tiến
Quang Dũng
Sông Mã xa rồi Tây tiến ơi !
Nhớ về rừng núi, nhớ chơi vơi
Sài Khao sương lấp đoàn quân mỏi
Mường Lát hoa về trong đêm hơi
Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm
Heo hút cồn mây, súng ngửi trời
Ngàn thước lên cao, ngàn thước xuống
Nhà ai Pha Luông mưa xa khơi
Anh bạn dãi dầu không bước nữa
Gục lên súng mũ bỏ quên đời !
Chiều chiều oai linh thác gầm thét
Đêm đêm Mường Hịch cọp trêu người
Nhớ ôi Tây tiến cơm lên khói
Mai Châu mùa em thơm nếp xôi
Doanh trại bừng lên hội đuốc hoa
Kìa em xiêm áo tự bao giờ
Khèn lên man điệu nàng e ấp
Nhạc về Viên Chăn xây hồn thơ
Người đi Châu Mộc chiều sương ấy
Có thấy hồn lau nẻo bến bờ
Có nhớ dáng người trên độc mộc
Trôi dòng nước lũ hoa đong đưa
Tây tiến đoàn binh không mọc tóc
Quân xanh màu lá dữ oai hùm
Mắt trừng gửi mộng qua biên giới
Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm
Rải rác biên cương mồ viễn xứ
Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh
Áo bào thay chiếu, anh về đất
Sông Mã gầm lên khúc độc hành
Tây tiến người đi không hẹn ước
Đường lên thăm thẳm một chia phôi
Ai lên Tây tiến mùa xuân ấy
Hồn về Sầm Nứa chẳng về xuôi.

DIỄN ĐÀN