Thanh Hóa

Thành Nhà Hồ thuộc địa phận hai xã Vĩnh Tiến và Vĩnh Long huyện Vĩnh Lộc, tỉnh Thanh Hóa, cách Hà Nội khoảng 150km. Từ TP. Thanh Hoá, theo quốc lộ 45 đi lên phía bắc, qua các huyện Đông Sőn, Thiệu Hoá, đến huyện lỵ Vĩnh Lộc rồi ngýợc con đường Thiên Lý xưa độ chừng 2 km

Thành Tây Đô còn có những tên khác như An Tôn, Tây Giai mà ngày nay mọi người vẫn quen gọi là Thành Nhà Hồ được xây dựng vào năm 1397 theo lệnh của Hồ Quý Ly, Tể Tướng của nhà Trần.

Thành tọa lạc trên bình địa gần như hình vuông (chiều Bắc - Nam dài 870m, chiều Đông - Tây dài 883m.) được xây bằng đá xanh cao khoảng 4,2m. Thành có 4 cửa theo chính hướng Nam - Bắc - Tây - Đông gọi là các cửa Tiền- Hậu- Tả - Hữu. Các cửa này đều được xây dựng theo kiến trúc hình vòm. Những phiến đá trên vòm cửa đục đẽo hình múi cam, xếp chồng khít lên nhau. Cửa Tiền rất giống với cửa Nam của Thăng Long,có ba cổng. Cổng giữa rộng 5,82m, cao 5,75m, hai cổng bên rộng 5m45, cao 5,35m.Ba cửa thành còn lại đều chỉ có một lối ra vào. Từ cửa Nam có một con đường lát đá chạy thẳng đến đàn Nam Giao ở Ðốn Sőn.Xung quanh thành có hào sâu bảo vệ, bên trong là cung điện uy nghi lộng lẫy. Theo sử sách ghi lại thì kiến trúc nội thành Tây Đô rất nguy nga, tráng lệ chẳng kém gì kinh đô Thăng Long thời bấy giờ. Trong thành có điện Hoàng Nguyên, cung Diên Thọ, Đông cung, núi Thọ Kỳ, Dục Tượng... .Thành được xây dựng ở khoảng giữa sông Mã và sông Bưởi, phía bắc có núi Thổ Tượng, phía tây có núi Ngưu Ngoạ, phía đông có núi Hắc Khuyển, phía nam là női hội tụ của sông Mã chảy từ phía tây về và sông Bưởi chảy tới. Khi thành xây xong, Hồ Quý Ly ép vua Trần Thuận Tông rời đô về Thanh Hóa. Tháng 2 năm Canh thìn 1400 sau khi lên ngôi vua thay nhà Trần, Hồ Quý Ly đổi tên nước ta thành Đại Ngu. Nhưng nhà Hồ chỉ tồn tại được 7 năm ngắn ngủi (1400-1406).

Tương truyền thành này chỉ xây dựng trong vòng ba tháng thì xong. Thành Tây Đô là bằng chứng về sức lao động và tài năng của nhân dân ta và là công trình mang nhiều giá trị lịch sử văn hoá to lớn. Nét đặc sắc của tường thành này là ở phần xây đá bên ngoài, còn bên trong đắp đất. Mặt ngoài thành được gia cố bằng những tảng đá xanh đẽo gọt rất cẩn thận, công phu ít nhất có từ 4 đến 5 mặt phẳng. Những phiến đá nặng hàng tấn chỉ xếp lên mà không cần chất kết dính vẫn đảm bảo độ bền vững.

Trải qua hơn 600 năm các kiến trúc khác không còn nữa, chỉ còn lại những tường thành đổ nát với bốn cửa thành là còn tưőng đối nguyên vẹn.Nếu có thể cân đong được thì không biết cánh cân sẽ nghiêng sang lòng tự hào dân tộc,truyền thống quê hương hào hùng hay sẽ lệch về phía xót xa cho một Di Tích Lịch sử bị tàn phá không những chỉ do thời gian hay chiến tranh mà còn bị hủy hoại bởi ý thức của con người.

Ngày nay Thành Nhà Hồ đã và đang được từng bước trùng tu, tôn tạo nhằm trước hết là khôi phục và gìn giữ một công trình kiến trúc độc đáo đã có trên 600 năm và là điểm đến hấp dẫn cho du khách trong và ngoài nước mỗi lần đến Thanh Hóa.