Thanh Hóa

  Tại sao chiếc máy bay Boeing 767 phải hạ cánh khẩn cấp bằng „bụng” tại sân bay Okecie - Warsaw? Liệu Cơ trưởng Tadeusz Wrona (53 tuổi) đã làm tất cả những gì có thể để mở bộ phận hạ khung càng bánh? Ủy Ban Điều Tra Tai Nạn Máy Bay Quốc Gia (UBĐTTNMBQG) về vụ hạ cánh khẩn cấp của chiếc Boeing 767 sẽ phải đối mặt với câu trả lời cho những câu hỏi này.

Tin từ CH Ba Lan, ngày 01.11: Cơ trưởng Tadeusz Wrona (Wrona cũng chính là tên gọi một loại chim thuộc họ quạ) cùng phi hành đoàn đã hạ cánh bằng "bụng" một cách ngoạn mục xuống đường băng tại sân bay Okecie. Máy bay chỉ bị hư hỏng nhẹ, toàn bộ 231 người an toàn dời khỏi máy bay không hề bị thương vong.

Trong buồng lái của chiếc Boeing 767 các kỹ thuật viên người Mỹ đã tìm thấy cầu chì của hệ thống điện điều khiển việc thả khung càng bánh trong trường hợp khẩn cấp đang ở vị trí „tắt”. Rất có thể cầu chì này đã bị hỏng trong thời gian hạ cánh, nhưng cũng có khả năng là phi hành đoàn đã không kích hoạt nó.

Tắt cầu chì có nghĩa là các thao tác tiếp theo sẽ không thể đạt kết quả. Nếu đây là do sơ xuất của phi công, nó sẽ rất dễ được phát hiện ra trong hồ sơ của các hộp đen.
Không loại trừ trường hợp phi hành đoàn đã bấm nút nối cầu chì một cách chuẩn xác, nhưng nó đã bị hỏng và hệ thống hạ khung càng bánh khẩn cấp không thể hoạt động.
Các máy bay Boeing 767 có thể thả khung càng bánh theo hai cách. Hoặc bằng cách sử dụng hệ thống thủy lực, mà trong trường hợp này nó đã bị chảy nhớt do đường ống bị nứt, nên không thể khả thi. Hoặc là thả cho rơi tự do nhờ trọng lực. Tuy nhiên, để bánh xe "tự rơi ra" cần phải tháo chốt định vị nhờ vào hệ thống điều khiển điện. Đơn thuần là khi khung càng bánh được cất vào trong bụng máy bay thì những đinh chốt sẽ giữ chặt nó lại để cố định vị trí. Lúc khẩn cấp chỉ cần dùng hệ thống điện làm bật các chốt này ra là khung càng bánh tự rơi ra ngoài do tác động của trọng lực. Muốn nó được cố định thì lại phải đóng các đinh chốt định vị cũng nhờ vào hệ thống điều khiển điện.

Cơ trưởng Wrona giải thích sau khi hạ cánh rằng hệ thống mở khung càng bánh thứ hai đã không làm việc. Nhưng lúc thân máy bay được nâng lên khỏi mặt đường băng, khung càng bánh đã được mở ra bình thường bằng hệ thống điện, ngay trong lần thao tác đầu tiên.

Một chuyên gia có liên quan với những hoạt động cơ học của máy bay giải thích rằng việc ngắt cầu chì hệ thống điện mở khung càng bánh rất có thể là hành động cố ý của phi hành đoàn.

Mở khung càng bánh máy bay và chốt định vị nó lại được đều phải điều khiển bằng hệ thống điện. Nhưng nếu phi công mở khung càng bánh bằng trọng lực mà nó lại không thể chốt định vị được, lúc đó mới là vấn đề - chuyên gia này giải thích - Bởi vì khi hạ cánh mà khung càng bánh không được chốt chắc, nó có thể sẽ bị gập lại trong khi hệ thống kéo cất càng bánh vào trong thân máy bay đã hư. Rất có thể sẽ sảy ra một thảm kịch, bởi vậy hạ cánh bằng „bụng” là một giải pháp an toàn hơn trong trường hợp này.

Cũng có khả năng là phi hành đoàn đã cố gắng hết sức, nhưng không thể hạ khung càng bánh được là bởi lúc đó các chốt định vị đã bị một lớp băng đóng cứng. Một số chuyên gia có giả thuyết rằng lượng dầu nhớt bị chảy do vỡ đường ống dẫn tương đối lớn đã làm ướt bộ khung càng bánh. Loại dầu nhớt này tuy có nhiệt độ đóng băng tương đối thấp, nhưng khi gặp nước thì tính chất vật lý sẽ bị thay đổi, nhiệt độ đóng băng của hỗn hợp dầu-nước tăng lên cao hơn. Khi máy bay lên cao, bay qua các đám mây thì lượng dầu nhớt chảy ra đã cùng với hơi nước trong điều kiện nhiệt độ thấp tạo thành một lớp băng làm kẹt chốt khóa bộ khung càng bánh. Khi máy bay được nâng lên khỏi mặt đất, người ta đã dễ dàng mở bộ khung càng bánh là bỡi sau mười mấy giờ nằm ở nhiệt độ cao thì lớp băng này đã bị tan chảy hoàn toàn.

Lãnh đạo hãng máy bay Boeing cũng như  sân bay Okecie, hãng hàng không LOT và Công ty Bảo hiểm đều đang rất quan tâm đến những quyết định của UBĐTTNMBQG. Bởi vì kết quả điều tra của các chuyên gia thuộc Ủy ban này sẽ mang tính quyết định xem bên nào phải chịu trách nhiệm trả tiền thiệt hại bao gồm các chi phí phát sinh từ hậu quả của việc hạ cánh khẩn cấp.

UBĐTTNMBQG đưa ra kết luận điều tra tạm thời như sau: Chiếc máy bay boeing 767 phải hạ cánh khẩn cấp xuống đường băng bằng bụng bởi nguyên nhân bị vỡ đường ống dẫn dầu của hệ thống thủy lực. Phi hành đoàn đã cố gắng hết sức để hạ khung càng bánh trong trường hợp khẩn cấp bằng hệ thống điều khiển điện nhưng vẫn vô hiệu.

Phi hành đoàn có bấm cầu chì điều hành hệ thống điện mở khung càng bánh trong trường hợp khẩn cấp hay không vẫn chưa có kết luận cụ thể. Việc cầu chì thời điểm đó đóng hay mở  hoàn toàn không được thông báo trong hệ thống lưu trữ.

Kết luận chính thức của UBĐTTNMBQG sẽ được công bố sớm nhất là sau mấy tháng, thậm chí hơn 1 năm nữa.